Geschiedenis Alkmaar Ontzet

Het Beleg van Alkmaar is de belegering van de stad Alkmaar tijdens de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) door de Spanjaarden. Dit beleg vond plaats van 21 augustus tot 8 oktober 1573 en eindigde in een ontzet: nadat Willem van Oranje en Diederik Sonoy opdracht hadden gegeven om de dijken rond Alkmaar door te steken moest het Spaanse leger het beleg opgeven. Het Alkmaars Ontzet was een feit. Alkmaar was een van de eerste Hollandse steden die de Spanjaarden met succes hadden weten te weerstaan.

Een korte voorgeschiedenis
Vanaf 12 april 1573 besloot men in Alkmaar het vuilnis niet meer te verpachten, maar zelf te gebruiken ten behoeve van nieuwe vestingswerken. Er werd in Alkmaar naarstig gewerkt aan deze vestingwerken, naar een ontwerp van Adriaen Anthonisz. Voor de aanleg van deze hoge wallen was veel aarde, modder, vuilnis en bouwpuin nodig. Toen de Spanjaarden hun beleg sloegen waren echter alleen de bastions en wallen in het zuidwesten van de stad nog maar gereed. De vestingwerken aan de noordzijde, in 1551 aangelegd, waren nog niet verbeterd en de oostzijde van de stad lag volledig open. Daar werden tijdens het beleg de zoutketen afgebroken om ruimte te maken voor de aanleg van een stadswal. Het geplande bastion bij de Friesepoort werd in alle haast binnen de stad aangelegd, de overige stadspoorten werden volgestort met puin.

De belegering
Op 21 augustus 1573 wordt Alkmaar omsingeld en een dag later wordt de eerste aanval ingezet, waarbij aan beide zijden dodelijke slachtoffers vallen. Op 23 augustus wordt vanuit Alkmaar door Jacob Cabeliau om versterking gevraagd en verzocht om de dijken door te steken. Van 25 augustus tot en met september worden diverse schijnaanvallen uitgevoerd om de Alkmaarders in verwarring te brengen. Op 18 september gevolgd door de grote Spaanse aanval. De Alkmaarders wisten echter de Spanjaarden met kokend teer en brandende takkenbossen op afstand te houden. Op 23 september worden uiteindelijk de dijken doorgestoken waardoor Spaanse troepen in de modder blijven steken. Het keerpunt van de strijd tegen de Spanjaarden kwam op 8 oktober 1573 toen Don Frederik, zoon van Alva, zijn leger terug trok.

Meer lezen?
Bekijk dan de Chronologie van het Ontzet in 1573!