8 October Vereeniging Alkmaar Ontzet

Alkmaar Ontzet bij eerste twee Alkmaarse tradities op Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed

Tiffany de Raad-Baro Nieuws

Alkmaar Ontzet bij eerste twee Alkmaarse tradities op Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed

Alkmaar Ontzet en het Alkmaars Kaasdragers Gilde zullen binnenkort geplaatst worden op de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed. Dit maakte het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland vanochtend bekend. Op 7 oktober, tijdens de traditionele gemeentereceptie aan de vooravond van de herdenking en viering van Alkmaar Ontzet, zullen burgemeester Piet Bruinooge en de voorzitter van de 8 October Vereeniging “Alkmaar Ontzet” Bas de Regt het bij Alkmaar Ontzet behorende certificaat ondertekenen. Het bestuur van de 8 October Vereeniging is bijzonder verheugd over deze erkenning en feliciteert alle Alkmaarders die in de afgelopen 155 jaar dit ‘levend erfgoed’ vormgegeven en gekoesterd hebben en dat nog steeds doen.

In mei 2012 ratificeerde Nederland het Verdrag ter Bescherming van het Immaterieel Cultureel Erfgoed van UNESCO. Nederland beloofde dat ze een Nationale Inventaris zou opstellen van tradities die de Nederlandse cultuur kenmerken en het waard zijn beschermd te worden.

Een traditie die voorgedragen wordt moet aan vier criteria voldoen. De traditie moet door de gemeenschap erkend worden als cultureel erfgoed, overgedragen worden van generatie op generatie en belangrijk zijn voor de gemeenschappelijke identiteit. Daarnaast moet er sprake zijn van een levende cultuur, de traditie moet gedragen worden door een gemeenschap en de betreffende gemeenschap is verplicht een erfgoedzorgplan op te stellen.

Het beleg van Alkmaar was de belegering van de stad Alkmaar tijdens de 80-jarige oorlog door het leger van Don Frederik, zoon van de hertog van Alva. Het beleg duurde van 21 augustus tot 8 oktober 1573. Het Spaanse leger moest opgeven nadat Willem van Oranje opdracht had gegeven de dijken door te steken. Alkmaar was de eerste stad die de belegering weerstond en ontzet werd. Vandaar de kreet ‘Bij Alkmaar begint de Victorie!”.  Na 1573 werd Alkmaar Ontzet spontaan gevierd met drank en vuurwerk. Dat is bijna 300 jaar lang zo gebleven. Sinds 1861 organiseert de 8 October Vereeniging “Alkmaar Ontzet” een feestelijk programma rond de herdenking en viering. Anno 2016 is Alkmaar Ontzet nog steeds springlevend, vooral dankzij de voortdurende aanpassing van onderdelen van de herdenking en viering aan de tijdgeest. Hierdoor ontstaat een aangename mix van oude en nieuwe tradities zoals optochten, de herdenking in de Grote St. Laurenskerk en de zuurkoolmaaltijd. De Vereeniging heeft circa 5000 leden. De Ontzetviering op 8 oktober trekt jaarlijks ruim 30 000 belangstellenden.

In het erfgoedzorgplan dat het bestuur schreef ter onderbouwing van de aanvraag worden als kernwaarden van Alkmaar Ontzet genoemd: Herdenken, Verbinden en Vieren.  Door op verschillende manieren aandacht te schenken aan de historische gebeurtenissen in 1573 wordt het historisch besef bij jong en oud versterkt. Door een breed aanbod van activiteiten voor alle doelgroepen worden Alkmaarders tijdens de Ontzetviering met elkaar verbonden. Tijdloze waarden zoals vrijheid, tolerantie en democratie krijgen aandacht door de gebeurtenissen uit 1573 te koppelen aan de actualiteit, bijvoorbeeld in de Ontzetrede. En natuurlijk wordt er met passie een volksfeest gevierd. Alles onder het motto ‘voor en door Alkmaarders’.

Dit jaar wordt Alkmaar Ontzet gevierd op een zaterdag, 8 oktober natuurlijk! Bezoekers aan de tentoonstelling Victorie! in het Stedelijk Museum Alkmaar kunnen het Beleg en Ontzet van Alkmaar ook op andere dagen dan 8 oktober beleven. Het volledige programma is te vinden op www.8october.nl .